ริมแม่น้ำแห่งการเริ่มต้น 2 | สุทธิพงษ์ ธรรมวุฒิ

จากการทดลองเลี้ยงเป็ด  30 กว่าตัว ตอนนี้ที่สวนผมมีไข่เป็ดกินแล้วนะครับ วันละสิบกว่าฟองทุกวัน ซึ่งแค่นี้สำหรับครอบครัวหนึ่งก็กินไม่หมดแล้ว แต่อย่างที่บอก เมื่อเป้าหมายที่สำคัญคือการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ ก็หมายความว่ายังมีสิ่งที่ต้องเรียนรู้ไปเรื่อยๆอีกมาก

ตอนนี้อาหารเป็ดเป็นหยวกกล้วยจากในสวนผสมกับรำเป็นหลัก ลุงฮัวซึ่งรับหน้าที่ดูแลเป็ดยังไม่ทำอาหารเป็ดสูตรอื่นๆ แต่แอบไปซื้ออาหารเป็นกระสอบมาเสริม ก็ต้องใช้เวลาค่อยๆปรับ ค่อยๆเปลี่ยนกันไป แค่เรื่องปลูกพืชโดยไม่ใช้ปุ๋ย ใช้ยา ยังใช้เวลานับปีกว่าจะเปลี่ยนแกได้

แรกๆที่เริ่มทำสวน ผมให้ลุงฮัวใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งปลูกผัก โดยมีข้อแม้ว่าห้ามใช้สารเคมี แต่ทุกอาทิตย์ที่ไปจะเห็นบรรจุภัณฑ์ต้องห้ามในสวนเป็นประจำ ไม่ว่าจะห้าม จะบอก จะดุอย่างไร สุดท้ายค่อยเก็ทว่าแกกลัวจะไม่ได้ผล ก็เลยทำตามวิธีที่แกเชื่อว่าเคยเห็นว่าได้ผล แต่พอผลจากที่ทำในจุดอื่นพิสูจน์ให้แกเห็นว่าได้ผลดีกว่าทุกด้าน แกก็เลิก แล้วหันมาทำตามโดยสยบยอมไปโดยปริยาย แต่จะให้มาใส่ใจใฝ่รู้แก้อวิชชาและมิจฉาทิฐิ ถึงเหตุถึงสมุทัยน้้นยาก แค่มีอะไรให้ใช้ก็ใช้ไป


การเลี้ยงเป็ดก็เช่นกัน แกรับผิดชอบดูแลดีมาก ไม่ขาดตกบกพร่อง เพียงแต่มีข้อแม้สารพัดที่จะไม่ทำอาหารเองตามสูตรต่างๆที่ให้ไว้ อย่างน้ำหมักตั้งอยู่ขอบสระ 4-5 ถัง มีสารพัดชนิด บอกให้เอาใส่สระปรับปรุงน้ำก็ไม่ บอกให้เอาผสมราดคอกเป็ดก็ไม่ ให้เอาหมักอาหารเป็ดก็ไม่ แต่ผมรู้ไต๋เสียแล้วก็เลยใช้วิธีค่อยๆเอาน้ำหมักลีโอรดไป บอกไป เมื่อไหร่แกเชื่อว่าน้ำหมักจุลินทรีย์คือของดีไม่ใช่ของเน่าเสียแกคงไม่ปฏิเสธที่จะทำ

แกลบ รำ ที่ใช้เลี้ยงเป็ดตอนนี้ยังต้องให้อดุลย์จากโนนค้อทุ่งนำมาให้ อนาคตผมตั้งใจจะทำยุ้งฉางข้าวเปลือก มีเครื่องสีเล็กสีข้าวเอง ผลพลอยได้จากโรงสี นำมาเลี้ยงเป็ดเลี้ยงไก่ ทำปุ๋ย ครบวงจร เพราะข้าวเปลือกจากเครือข่าย พันธมิตร มีเยอะแยะมากมาย จะเอาเท่าไหร่ก็ได้ ส่วนเรื่องจะหาที่นา ทำนาเองยังไม่คิด เพราะแค่นี้ก็จะเกินพอดีกับกำลังแล้ว

หลักของการทำเศรษฐกิจพอเพียงข้อหนึ่งที่ต้องใช้โยนิโสมนสิการมากก็คือเรื่องความพอดีกับกำลังหรือกับเงื่อนไข เหตุปัจจัยต่างๆของตัวเรา มักพูดกันว่าความพอดีของแต่ละคนไม่เท่ากัน การทำเศรษฐกิจพอเพียงไม่ใช่แค่เรื่องความต้องการที่รู้จักพอหรือการพอใจให้เป็น แต่ต้องใช้ปัญญาไตร่ตรองมากกว่านั้น สำหรับผมการบริหารความต้องการที่ไม่มีขอบเขตจำกัด ภายใต้ข้อจำกัดทั้งของตัวเองและผู้อื่น(ที่เกี่ยวข้อง เช่น คนสวนฯ) เป็นเรื่องที่สอนชีวิตมาก

เรื่องไข่ที่ผมเคยเกริ่นว่าเกี่ยวข้องกับการทำเกษตรอินทรีย์ ก็เพราะว่าไข่นอกจากจะเป็นอาหารพื้นฐาน คู่ครัวที่คนทุกเพศทุกวัยกินได้ไม่เบื่อ มีประโยชน์แล้ว ไข่ยังเป็นอาหารที่จุลินทรีย์ตัวแม่ในการทำการเกษตรตัวหนึ่งชอบมาก นั่นก็คือจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง จุลินทรีย์ตัวนี้ชื่อภาษาวิชาการว่า Photosynthesis Bacteria (PSB) เป็นจุลินทรีย์สีม่วงสารพัดประโยชน์อีกตัวหนึ่ง ที่นอกจากช่วยตรึงไนโตรเจน ช่วยในกระบวนการนำคาร์บอนไดออกไซด์ไปใช้ทำให้พืชเติบโต แข็งแรง ช่วยบำบัดน้ำเสียก็ได้ฯ ผมเขียนตามความเข้าใจพื้นๆ ท่านสามารถเสริชหาความรู้เรื่องนี้จากอาจารย์กูได้ไม่ยาก ไข่จึงไม่เพียงเป็นอาหารพื้นฐานของคน แต่ยังเป็นอาหารพื้นฐานของพืชอีกด้วย ไข่ไม่ว่าเป็ดหรือไก่จึงควรเป็นของคู่สวนหรือไร่หรือฟาร์ม

อาทิตย์ที่ผ่านมา ผมปลูกต้นล่ำซำหรือหูหนู สองข้างทางเข้าสวนราวๆ 50 ต้น เป็นการปลูกบนถนนหินคลุกที่ถูกบดอัดอย่างแน่น ที่ผมลองขุดได้สองสามหลุมก็ต้องยกธงขาว ขนาดหนุ่มกำยำอย่างเอ๊ะใช้อีเตอร์ขุดยังใช้เวลาเกือบสองวันเต็มๆกว่าจะเจาะหลุมย่อมๆขนาดประมาณฟุตคูณฟุต 50 หลุมได้ หลุมที่เจาะใช้น้ำราดลงไปน้ำขังอยู่ทั้งวันไม่ซึมไปไหนเลย การปลูกจึงเป็นเรื่องที่ต้องคิดเผื่อหลายอย่าง รากจะเดินไปอย่างไร ทำไงจะให้รดน้ำแล้วน้ำไม่ขัง ไม่ให้รากแช่น้ำจนเน่า ผมใช้ผักตบชวาที่ถูกอบต.ตักทิ้งขว้างขึ้นมาจากคูระบายน้ำเป็นตัวช่วย จะได้ผลหรือไม่อย่างไรอีกไม่กี่เดือนก็คงรู้กัน

แปลงผักหน้าบ้านที่ทำค้างไว้ ผมปลูกโสมไทยไปได้ครึ่งแปลง หลังจากปล่อยให้มันขึ้นสะเปะสะปะมานาน เพิ่งรู้ว่านอกจากหัวจะกินได้สารพัดประโยชน์สรรพคุณเพียบแล้ว ใบยังผัดน้ำมันอร่อยมาก ลองให้ลีผัดกินตอนกลางวัน พอรับรู้รสแล้ว รุ่งเช้าอีกวันก็ลงมือขุดหลุมปลูกเลย

นอกจากนี้ผมยังได้เริ่มปรับที่ริมแม่น้ำ ปูหญ้า โดยทำใจไว้แล้วว่าในที่สุดถึงจะถูกน้ำท่วมเสียหายต้องทำใหม่ทุกปีก็ไม่เป็นไร แต่จะไม่ปล่อยให้ที่ริมน้ำรกร้างอีกแล้ว สัปดาห์นี้เล่าเท่านี้ก่อนนะครับ ช่วงสงกรานต์คงได้มีเวลาทำอะไรอีกพอสมควร แล้วค่อยมาเล่าให้ฟังใหม่ครับ สวัสดีครับ

- ONLINE TVBURABHA -

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

บันทึกไว้ ก่อนถึง 13 ตุลาคม 2560

เจ้าตัวโตผู้เกิดมาเป็นคุณหลวง

ครั้งหนึ่งในชีวิตของ พนม ช่อจันทร์