สงกรานต์ | สุทธิพงษ์ ธรรมวุฒิ

11 เมษายน วันอังคาร

ผมออกจากบ้านมาทำงานตอน 8 โมงเช้า ถนนที่ปกติเคยใช้เวลาอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง วันนี้ใช้เวลา 15 นาที ก็ถึงบริษัท บนถนนปริมาณรถน้อยกว่าปกติหลายเท่า แสดงว่าคนออกจากเมืองกรุง สุดแท้แต่ว่าจะกลับไปรดน้ำดำหัวพ่อแก่แม่เฒ่าในชนบท หรือหยุดยาวไปเที่ยวกันจนคนพร่องจากเมืองหลวงมากแล้ว 

ไม่รู้มีหน่วยงานไหนเคยเก็บข้อมูลหรือไม่ ว่าคนที่ออกจากเมืองหลวงช่วงสงกรานต์ มีคนที่เป็นคนกรุงเทพฯ แท้ๆสักเท่าไหร่ และเวลาคนกรุงเทพฯ ที่ไม่มีญาติพี่น้องพ่อแม่อยู่ต่างจังหวัด ออกจากกรุงเทพฯเขาไปทำอะไรที่ไหนกัน

ที่ยกเรื่องนี้ขึ้นมาเพราะคิดว่าแรงกระตุ้นภายใน กับสิ่งกำหนดที่เรียกว่า "สัญญา" หรือความจำได้ หมายรู้ ของคนต่างจังหวัดที่กลับมาตุภูมิในช่วงสงกรานต์ กับการออกจากเมืองของคนกรุงเทพฯแท้ๆ น่าจะต่างกัน


คนพวกหนึ่งกลับบ้าน แต่คนอีกพวกหนึ่งออกจากบ้าน เหตุผล เป้าหมาย ปลายทางยังไงก็น่าจะไม่เหมือนกัน 

สำหรับคนบ้านนอกที่ห่างบ้านเกิดเมืองนอนมาทำงานต่างที่ต่างถิ่น  ระดับครอบครัวการกลับบ้านในช่วงสงกรานต์คือการกลับไปกราบพ่อกราบแม่ รดน้ำดำหัวผู้เฒ่าผู้แก่ รวมญาติพี่น้อง พี่น้องคนไหนประสบความสำเร็จ มีเงินมีทอง มีรถ มีเครื่องวัตถุใด ก็จะนำไปอวดไปเผย ไปฝากไปให้ ให้พ่อให้แม่ได้ชื่นได้ชมได้ปลาบปลื้มประทับใจกัน ใครที่ยังไม่มีอะไรพอจะประกาศความสำเร็จ ก็ไปแลกไปเปลี่ยนไปไถ่ถามสารทุกข์สุกดิบ  ไปขอพรเติมพลังเพื่อจะกลับไปสู้ใหม่อีกสักตั้ง

ใครมีครอบครัว มีเงินมีทอง มีสะตุ้งสตางค์เหลือเก็บ สร้างบ้านสร้างเรือนค้างไว้ ปีที่แล้วใส่วงกบ แต่ยังขาดบานประตูหน้าต่าง หรือตีโครงตีคร่าวไว้ แต่ยังแปะสังกะสีอยู่ ไม่ได้กั้นฝากั้นห้อง ปีนี้กลับไปหยุดยาวหลายวันก็ไปสานฝันบั้นปลายกันต่อ มีสีก็เอาไปทา มีเครื่องใช้ไฟฟ้าก็เอาไปใส่ ได้ภาคภูมิใจกันในชุมชนว่า บ้านนั้นบ้านนี้จากบ้านไปแสวงโชคกลับมาสร้างบ้านแปลงเรือนให้พ่อให้แม่ ให้บั้นปลายของชีวิตที่ไม่สามารถเป็นหมาล่าเนื้อได้

สำหรับเพื่อนฝูง หนุ่มสาวเคยเรียนประถมมัธยมห้องเดียวกัน เคยเห็นหน้ากันตอนยังเป็นเด็ก จากบ้านไปหลายปี กลับมาเป็นหนุ่มเป็นสาว อัพเกรดการแต่งเนื้อแต่งตัว แต่งหน้าทาปาก ตามแฟชั่นทันสมัย เป็นโอกาสที่จะได้มอง ได้ถูกมอง ได้เกี้ยวได้พา ได้ขอเบอร์แลกไลน์ ได้ซิ่งรถไปหาไปดูไปเล่นไปรดน้ำให้ใจเต้น เลือดสูบฉีดตามงานกลางบ้าน สงกรานต์เป็นโอกาสที่ตอบโจทย์ฮอร์โมน และเคมีในร่างกาย

มากกว่านั้นหมู่บ้านไหน ใครประสบความสำเร็จมากหน่อย แถมยังเหนียวแน่น รักใคร่ สามัคคีปรองดองกันอยู่ ก็กลับไปพร้อมกับบุญกฐิน ผ้าป่า ทำบุญหาเงินเข้าวัดเข้าวา ยิ่งเป็นหน้าเป็นตา มีความสุข ได้บุญได้กุศล มีความหมายในการ กลับไปในเทศกาลสงกรานต์สมบูรณ์ยิ่งขึ้นๆไปอีก

แต่ไม่ว่าจะมาในรูปแบบไหน สงกรานต์คือการวางสิ่งที่แบกอยู่บนบ่า แบกอยู่ในใจลงก่อน แล้วก็ใช้ประเพณี เทศกาล บำบัดผ่อนคลาย กิน ดื่ม เฮฮาปาร์ตี้กันให้หลุดโลกลืมชีวิตกันไปข้างหนึ่ง หมดสงกรานต์ค่อยปรับโหมดว่ากันใหม่ ทั้งพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าที่อยู่ที่บ้าน และลูกหลานผู้กลับมาเยี่ยมเยือน สงกรานต์คือเทศกาลที่ครึกครื้นตลอดหัวบ้านท้ายบ้าน ตั้งแต่เช้ายันค่ำ จนดึกดื่นจนกว่าจะค่อยๆทยอยสะโหลสะเหลกลับกันไปเข้าสู่วิถี วัฏจักรเดิมอีกครั้ง

ไม่ว่าอีกนานเท่าไหร่ สงกรานต์ก็จะเป็นเทศกาลแห่งการอพยพของคนต่างจังหวัด เพื่อกลับไปเติมเต็มความรู้สึกที่หาไม่ได้นอกมาตุภูมิ ความรู้สึกแบบเดิม สภาพแบบเดิม ไม่ว่าจะบนท้องถนน ในเมือง ในชุมชนคงจะเป็นอย่างนี้ไปอีกนานเท่านาน ตราบเท่าที่ความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองกับชนบทยังเป็นอย่างนี้ คนยังรวยกระจุก จนกระจายอย่างนี้ ชาตินี้กระบะหลังก็จะมีไว้บรรทุกคนจนๆที่มาทำงานรับใช้คนเมืองกลับบ้านไปหารากเหง้า จิตวิญญาณ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์อีกต่อไป ไม่ว่าจะแท้หรือเทียม

ถึงแม้นจะรู้ว่า บางทีขากลับอาจจะไม่มีโอกาสนั่งกลับมาอีกก็ตาม

- ONLINE TVBURABHA -


โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ศิลปินสาวชาวเกาหลีใต้ใช้เวลา 20 ปี เก็บภาพจำร้านขายของชำที่กำลังจะเลือนหาย

การเตรียมตัวของชีวิต | สุทธิพงษ์ ธรรมวุฒิ

ได้ชีวิตใหม่ในวันรับเสด็จ ยายชุบ สามร้อยยอด