ธรรมเนียมทหารล้อมวัง "ในคืนสวรรคต"

ธรรมเนียมทหารล้อมวัง "ในคืนสวรรคต"


ธรรมเนียมทหารล้อมวัง หรือล้อมพระบรมหาราชวัง นี้เป็นธรรมเนียมราชประเพณีที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ครั้งกรุงเก่า แต่การที่ทหารจะมาล้อมพระราชวังนี้เห็นจะต้องเป็นเรื่องใหญ่พอสมควร เช่น เป็นการรักษาป้อมกำแพงพระราชวัง เมื่อกำแพงหรือประตูวังมีการซ่อมแซมครั้งใหญ่ และที่สำคัญคือ “ถวายความปลอดภัยแก่องค์รัชทายาทในช่วงเวลาผลัดแผ่นดิน” ดังที่จะขออธิบายในกรณีหลังดังนี้ 

ในสมัยกรุงศรีอยุธยานั้น เมื่อพระเจ้าอยู่หัวมีพระอาการประชวรหนักใกล้จะสวรรคต พระราชวงศ์ผู้ใหญ่หรือเจ้าพระยากลาโหมจะต้องทำหน้าที่ในการสั่งการเจ้ากรมทหารเพื่อนำกำลังไปปิดล้อมกำแพงวังอันเป็นที่ประทับของ องค์พระมหาอุปราช,องค์พระยุพราช,หรือองค์รัชทายาท เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการถูกลอบปลงพระชนม์จากขบฏ หรือผู้ที่ไม่เห็นด้วยในการสืบราชบัลลังก์ ณ ขณะนั้น

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เองก็ปรากฏธรรมเนียมทหารล้อมวังในคืนผลัดแผ่นดินเช่นกัน ดังที่มีการบันทึกถึง 2 ครั้ง คือ
ครั้งที่1 ตรงกับวันที่ 29 กันยายน 2411 ขณะนั้นพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงพระประชวรหนักจวนจะสวรรคต ณ พระที่นั่งภานุมาศจำรูญ ในพระบรมหาราชวัง ด้านเจ้าฟ้าชายจุฬาลงกรณ์ผู้เป็นพระราชโอรสเจ้าฟ้าชายใหญ่ประทับอยู่ที่พระตำหนักสวนกุหลาบ ซึ่งขณะนั้นพระองค์ก็ทรงพระประชวรหนักเช่นเดียวกัน เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ สมุหพระกลาโหม จึงเร่งประชุมขุนนาง และข้าราชการทั้งปวง จึงมีมติเห็นว่า พระเจ้าอยู่หัว และพระราชโอรสเจ้าฟ้าชายใหญ่ประชวรหนักกันทั้งคู่ อาจมีผู้ใดคิดแย่งชิงพระราชบัลลังก์ได้ เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์จึงจัดตั้งกองทหารล้อมวงรักษาพระบรมมหาราชวังอย่างเข้มแข็ง และส่งทหารอีกกองหนึ่งไปล้อมรักษาถวายความปลอดภัยรอบๆพระตำหนักสวนกุหลาบด้วย

ครั้งที่ 2 ตรงกับวันที่ 23 ตุลาคม 2453 เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระประชวรหนัก อยู่บนพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ซึ่งในขณะนั้นเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ ผู้เป็นองค์รัชทายาทได้เฝ้าดูพระอาการอยู่บนพระที่นั่งด้วย พระองค์เจ้าชายจิรประวัติวรเดช ซึ่งเป็นผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ จึงเข้าเฝ้าเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ เพื่อขอพระอนุญาตนำกองกำลังทหารเข้าล้อมพระราชวังดุสิตเพื่อเป็นการถวายความปลอดภัยแก่องค์รัชทายาทให้ถูกต้องตามแบบธรรมเนียมโบราณด้านเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธจึงมีพระดำรัสกลับไปว่า "ทำเถิดเห็นจะเป็นธรรมเนียม"
อ้างอิง: หนังสือปิยมหาราชจอมกษัตริย์,ประวัติต้นรัชกาลที่6

- พระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมหาราชวัง สถานที่ประทับของเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ในขณะกำลังพระประชวร - 

- พระที่นั่งอัมพรสถาน ในพระราชวังดุสิต สถานที่สวรรคตของพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 -

- ทหารรักษาพระองค์ ฯ ในสมัยก่อน  - 

ขอขอบคุณ ข้อมูล และภาพจากเพจ คลังประวัติศาสตร์ไทย



โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

บันทึกไว้ ก่อนถึง 13 ตุลาคม 2560

ครั้งหนึ่งในชีวิตของ พนม ช่อจันทร์

ศิลปินสาวชาวเกาหลีใต้ใช้เวลา 20 ปี เก็บภาพจำร้านขายของชำที่กำลังจะเลือนหาย