คอลัมน์จากพ่อถึงลูก นิตยสาร ฅ.คน ฉบับเดือน ก.พ 54


แก้ม, กล่อม ลูกรัก

หากเรื่องที่ลูกบอกพ่อเป็นความจริง ถึงจะแพ้แต่แข่งกีฬาสีครั้งที่ผ่านมา พ่อคิดว่าลูกกำลังจะชนะแล้ว


                ทั้งระหว่างและหลังการแข่งกีฬาสีครั้งที่แล้วที่พ่อมีโอกาสไปร่วมด้วย พ่อสังเกตเห็นว่าลูกมุ่งมั่น เอาจริงเอาจังกับการแข่งขันมาก แต่เมื่อผลการแข่งขันออกมาไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง หรือเมื่อทำไม่ได้ดั่งใจ ก็สร้างความหงุดหงิดโมโหให้กับลูกไม่น้อย ซึ่งเห็นลูกแล้วรู้สึกสะท้อนถึงตัวเองยังไงชอบกล
                การทุ่มเท มุ่งมั่น เอาจริงเอาจังกับการทำอะไรก็ตามเป็นสิ่งที่ดี และคุณสมบัติอันนี้ พ่อคิดว่าปัจจุบันนี้ขาดหายไปจากคนจำนวนมาก พ่อชื่นชมที่ลูกมีคุณสมบัติอันนี้ เพียงแต่พ่ออยากบอกลูกว่า จริงจังกับการแข่งขันน่ะดีแล้ว แต่อย่าไปจริงจังกับผลการแข่งขันมากนัก
                พูดง่ายๆ ว่าเราตั้งใจดีที่สุดแล้ว ทำดีที่สุดแล้ว ได้แค่ไหนก็พอใจแค่นั้น อย่าไปตั้งความหวังกับมันไว้เลิศเลอนัก เพราะเมื่อไม่เป็นดังหวังจะผิดหวัง ทั้งความคาดหวังและผิดหวังล้วนมีผลต่ออารมณ์ความรู้สึก หากด้านที่สมหวังทำให้รู้สึกดีใจ ด้านที่ผิดหวังก็ย่อมนำมาซึ่งความเสียใจ
                พ่อเข้าใจว่าปัจจัยที่ทำให้ลูกหงุดหงิด ผิดหวัง มีอารมณ์กับการแข่งขัน ไม่ได้อยู่ที่ผลแพ้หรือชนะในบั้นปลายเท่านั้น แต่มีตั้งแต่เรื่องการเล่นไม่ได้ดั่งใจของตัวเอง ของเพื่อนร่วมทีม การตัดสินของกรรมการ กระทั่งกติกาที่อาจไม่ถูกใจหรือไม่ตรงกับความคาดหวังของลูก ไปจนกระทั่งถึงเรื่องตั้งความหวังว่าจะชนะแต่กลับแพ้ ไม่ว่ามันจะคืออะไรก็ตาม พ่อคิดว่ามันคือเรื่องเดียวกัน นั่นคือเรื่องการยึดติดกับสิ่งที่ลูกอยากให้เป็นและยังไม่สามารถเท่าทัน หรือเป็นอิสระจากการติดยึดนั้นได้
                แต่แข่งกีฬาสีเที่ยวนี้ที่พ่อไม่สามารถไปร่วมได้ พ่อถามลูกว่าลูกแพ้หรือชนะ ซึ่งลูกตอบว่าแพ้เหมือนเดิม แต่อารมณ์ความรู้สึกลูกไม่เหมือนเดิม นั่นคือไม่หงุดหงิด ติดค้าง แต่มีความพอใจกับการแข่งขัน โดยเหตุผลที่ลูกให้กับพ่อก็คือ เพราะว่าครั้งนี้โดยรวมทีมของลูกทำได้ดีกว่าครั้งที่แล้ว ซึ่งพ่อขอชื่นชมว่าเป็นวิธีคิดที่ใช้ได้ แต่พ่ออยากตั้งคำถาม หรือให้ลูกตั้งคำถามกับตัวเองต่อว่า
               
ถ้าทีมของลูกชนะ แต่ทีมของลูกโดยรวมทำได้ไม่ดีกว่าครั้งที่แล้ว ลูกจะรู้สึกอย่างไร พอใจหรือไม่พอใจ หรือถ้าทีมของลูกทั้งแพ้และทั้งทำได้ไม่ดีกว่าครั้งที่แล้ว หมายความว่าลูกก็ยังต้องไม่พอใจอยู่ดีใช่หรือเปล่า ซึ่งก็เท่ากับว่าสุดท้ายแล้วถ้าบังเอิญผลไม่ออกมาตามที่ลูกคาดหวัง (ถึงจะแพ้แต่ก็ขอให้ดีกว่าครั้งที่แล้ว) ลูกก็ยังผิดหวัง เพราะยึดติดกับสิ่งที่คาดหวังอยู่ดีนั่นเอง
                ซึ่งต่างกันมากกับการที่ลูกทำเหตุให้ดีที่สุด ส่วนผลจะเป็นอย่างไรไม่ยึดติด
                พ่อเพียงแต่ไม่อยากให้ลูกฝากความรู้สึกไว้กับการสมปรารถนาหรือไม่สมปรารถนา แต่อยากให้ฝึกฝากไว้กับการมีสติ การเท่าทันการเกิดขึ้น การดับไปของอารมณ์ความรู้สึก การปล่อยวางได้ด้วยปัญญาและจิตใจของเราเองให้มากขึ้น ซึ่งเท่าที่สังเกตพ่อคิดว่าลูกทำได้ดีขึ้นเรื่อยๆ แต่ยังดีได้อีก ถ้าพยายามต่อก็จะดีขึ้นกว่าที่เป็นอยู่
                ไม่เฉพาะเรื่องของการเท่าทันสภาวอารมณ์ความรู้สึก เรื่องอื่นๆ อีกหลายเรื่อง พ่อก็อยากให้ลูกดูแลตัวเองโดยไม่ย่อหย่อน ไม่ว่าเรื่องการเรียน การทำการบ้าน ไม่ใช่อย่างคร่ำเคร่ง เคร่งเครียด แต่โดยการเท่าทันความขี้เกียจ ความประมาท รวมทั้งข้ออ้างต่างๆ อย่างมีสติ มีวินัย มีความรับผิดชอบอย่างดีที่สุด
                บางครั้งการหาข้อแก้ตัว หรือข้ออ้างให้กับความไม่รับผิดชอบ อาจทำให้ลูกต้องใช้วิธีการโกหก เมื่อมีการโกหกครั้งแรก ก็เท่ากับว่าเป็นการเปิดทางให้กับการโกหกครั้งที่สอง สาม และต่อๆ ไปเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ คนที่ชอบโกหกมักจะต้องโกหก และโกหกต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด กระทั่งติดเป็นนิสัย คนโกหกไม่ได้โกหกเฉพาะผู้อื่นแต่โกหกกระทั่งตัวเอง ซึ่งนอกจากจะทำลายความไว้วางใจที่มีต่อตัวเองและคนอื่นมีต่อเราแล้ว ลูกย่อมรู้ดีว่า เมื่อทุกคนพบว่าความจริงไม่ได้เป็นอย่างที่ลูกทำให้ทุกคนเข้าใจ ทุกคน (รวมทั้งพ่อแม่) จะรู้สึกอย่างไร
                ไม่จำเป็นต้องเพิ่มคนโกหกให้กับสังคมนี้อีกหนึ่งคน เพราะสังคมนี้มีคนแบบนี้มากเกินพอแล้ว... คนที่โกหกจนแก่กล้าจะกลายเป็นคนกะล่อน ปลิ้นปล้อน ตลบตะแลง เป็นมนุษย์ที่อันตรายมาก แต่ในความเป็นมนุษย์ คนเหล่านี้ล้วนเป็นคนที่อ่อนแอและพ่ายแพ้ เพราะไม่เข้มแข็งพอ
                กำลังจะชนะกับกำลังจะแพ้ อาจอยู่ใกล้เส้นแบ่งบางๆ ไม่ห่างกันเลย แต่ความหมายต่างกันมาก ลูกคิดว่าลูกจะเลือกแบบไหน

เป็นเรื่องที่ลูกต้องใคร่ครวญดูให้ดี ใคร่ครวญอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องลงมือปฏิบัติให้เป็นจริงด้วย โดยไม่มีข้ออ้าง

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ศิลปินสาวชาวเกาหลีใต้ใช้เวลา 20 ปี เก็บภาพจำร้านขายของชำที่กำลังจะเลือนหาย

การเตรียมตัวของชีวิต | สุทธิพงษ์ ธรรมวุฒิ

ได้ชีวิตใหม่ในวันรับเสด็จ ยายชุบ สามร้อยยอด